سلامت دهان از الف تا ی: سرطان دهان: تشخیص

0
285

پیوند به مطلب اصلی: https://www.nhs.uk/conditions/mouth-cancer/diagnosis

ترجمه: درسا یعقوبی

 

اگر علائم سرطان دهان را داشته باشید، پزشک یا دندان‌پزشک شما معاینهٔ فیزیکی را انجام می‌دهد و در مورد علائم از شما سؤال می‌کند.

اگر مشکوک به سرطان دهان باشید، برای آزمایش‌های بیش‌تر به بیمارستان ارجاع داده می‌شوید یا باید با متخصص جراحی دهان، فک و صورت صحبت کنید.

در سال ۱۳۹۴، مؤسسهٔ ملی تعالی سلامت و مراقبت‌های درمانی (NICE) دستورالعمل‌هایی را برای کمک به پزشکان جهت تشخیص علائم و نشانه‌های سرطان دهان و ارجاع سریع‌تر افراد برای تست‌های مناسب منتشر کرد.

شاخص‌های مورد استفاده برای ارجاع افراد مشکوک به سرطان دهان را ببینید.

بیوپسی (نمونه‌برداری)

برای بررسی حضور سلول‌های سرطانی، نمونهٔ کوچکی از بافت آسیب‌دیده باید برداشته شود. این روش بیوپسی نام دارد.

روش‌های اصلی مورد استفاده برای انجام بیوپسی در موارد مشکوک به سرطان به دهان عبارت‌اند از:

  • بیوپسی برشی یا پانچی
  • خارج‌کردن توسط سوزن ظریف با سیتولوژی
  • نازندوسکوپی
  • پانندوسکوپی

نمونه هایی که طی یک بیوپسی گرفته می‌شوند، به یک پزشک متخصص آسیب‌شناسی (پاتولوژیست) فرستاده می‌شود و او آن‌ها را توسط میکروسکوپ بررسی می‌کند.

آن‌ها به جراح گزارش خواهند داد و به آن‌ها می‌گویند که آیا بافت سرطانی است یا خیر و اگر سرطان است، چه نوعی است و در کدام مرحله است.

بیوپسی برشی و پانچی

اگر بافت مورد نظر به‌راحتی قابل دسترسی باشد (مانند روی زبان یا کنار دهان)، بیوپسی برشی معمولاً تحت بی‌حسی موضعی انجام می شود.

پس از آن که آن منطقه با بی‌حسی موضعی سِر شد، جراح بخش کوچکی از بافت را بریده و با استفاده از پنس برمی‌دارد.

زخم گاهی اوقات با بخیه‌های جذب‌شونده بسته می‌شود. این فرایند دردناک نیست، اما ممکن است بعد از آن، ناحیهٔ تحت تأثیر کمی دردناک باشد.

بیوپسی پانچی در جایی است که قطعهٔ کوچک‌تری از بافت برداشته می‌شود و از بخیه استفاده نمی‌شود.

سیتولوژی خارج‌کردن با سوزن ظریف

سیتولوژی خارج‌کردن با سوزن ظریف (FNAC) ممکن است زمانی مورد استفاده قرار بگیرد که تورمی در ناحیه گردن وجود داشته باشد که به نظر برسد یک نشانه از متاستاز سرطان دهان است.

این روش معمولاً همزمان با سونوگرافی از گردن انجام می‌شود.

این روش که به‌صورت مخفف FNA شناخته می‌شود، تقریباً شبیه به انجام یک آزمایش خون است. یک سوزن بسیار کوچک برای جمع‌آوری یک نمونهٔ کوچک از سلول‌ها و مایع از توده استفاده می‌شود و این نمونه جهت سرطان بررسی می‌گردد.

این روش بسیار سریع است و احساس ناراحتی به خاطر آن به‌اندازهٔ یک آزمایش خون است.

نازندوسکوپی

نازندوسکوپ یک لولهٔ بلند، نازک و انعطاف‌پذیر با یک دوربین و چراغ در یک انتهای آن است. این لوله از طریق بینی به گلو هدایت می‌شود.

از این روش معمولاً هنگامی استفاده می‌شود که بافت مشکوک در داخل بینی، گلو یا حلق قرار داشته باشد.

نازندوسکوپی حدود ۳۰ ثانیه طول می‌کشد. بی‌حسی موضعی ممکن است به بینی و گلو اسپری شود تا احساس ناراحتی فرد را کاهش دهد.

بعضی مواقع ممکن است بافت با استفاده از بیوپسی پانچی تلسکوپی برداشته شود. گاهی اوقات جراح تصاویر را روی صفحهٔ کامپیوتر به شما نشان می‌دهد.

پانندوسکوپی

پانندوسکوپی تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. از آن برای بررسی مناطقی مشابه با نازندوسکوپی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما از تلسکو‌ های بزرگتری استفاده می‌شود که در صورت هوشیاری فرد، برایش ممکن است ناخوشایند باشد.

این روش دسترسی بهتری را فراهم می‌کند، بنابراین می‌توان با آن تومورهای کوچک را از بین برد.

آزمایش‌های بیش‌تر

اگر با بیوپسی سرطان دهان تأیید شد، قبل از هر طرح درمانی، به آزمایش‌های بیش‌تری برای فهمیدن مرحلهٔ سرطان نیاز است.

این آزمایشها معمولاً شامل گرفتن اسکن‌هایی برای بررسی این است که آیا سرطان به بافت‌های مجاور مانند فک و پوست گسترش یافته یا خیر. همچنین اسکن‌هایی برای بررسی گسترش سرطان در غدد لنفاوی گردن لازم است.

بسیار نادر است که سرطان دهان از حد غدد گردنی بیش‌تر گسترش پیدا کند، اما باز هم باید اسکن‌هایی جهت بررسی سایر نقاط بدن انجام شود.

این آزمایش‌ها شامل موارد زیر است:

تصاویر اشعهٔ ایکس و اسکن‌های دیگر توسط پزشک متخصص رادیولوژی مورد بررسی قرار می‌گیرد. آن‌ها یک گزارش می‌نویسند. این گزارش قسمت عمده‌ای از تصمیمات مربوط به مرحله‌بندی سرطان را تشکیل می‌دهد.

پس از تکمیل این آزمایش‌ها، مرحله‌بندی و درجه‌بندی سرطان ممکن می‌شود.

مرحله‌بندی و درجه‌بندی

مرحله‌بندی اندازه‌گیری میزان گسترش سرطان است. سیستم مرحله‌بندی TNM برای مرحله‌بندی سرطان دهان استفاده می‌شود:

  • T: مربوط به اندازهٔ تومور (سرطان اولیه) در دهان است؛ T1 کوچک‌ترین و T4 بزرگ‌ترین یا عمیق‌ترین تهاجم است
  • N: برای نشان‌دادن سرطان ثانویه (متاستاز) در غدد لنفاوی گردن است؛ N0 به این معنی است که چیزی در حین آزمایش یا در اسکن‌ها یافت نشد، و N1، N2 و N3 نشان‌دهندهٔ میزان گسترش سرطان‌های ثانویهٔ گردنی هستند
  • M: اشاره به این دارد که آیا متاستازهایی در قسمت های دیگر بدن وجود دارد یا خیر

درجهٔ سرطان نشان می‌دهد که تا چه حد تهاجمی است و با چه سرعتی در آینده گسترش می‌یابد.

سه درجه‌بندی سرطان دهان عبارت‌اند از:

  • درجهٔ پایین: آهسته‌ترین
  • درجهٔ متوسط
  • درجهٔ بالا: تهاجمی‌ترین

مرحله‌بندی و درجه‌بندی کمک می‌کند تا تعیین کنید که شما مبتلا به کدام یک از موارد زیر هستید:

  • سرطان دهان اولیه: معمولا با یک عمل جراحی کوچک قابل درمان است
  • سرطان دهان میانی: هنوز شانس زیادی برای درمان وجود دارد، اما تقریباً نیازمند یک عمل طولانی و پرتودرمانی است
  • سرطان پیشرفتهٔ دهان: شانس کم‌تری برای درمان دارد و قطعاً هر سه نوع درمان (جراحی، پرتودرمانی و شیمی‌درمانی) نیاز است

مرحله‌بندی و درجه‌بندی سرطان به جراح و تیم چند رشته‌ای کمک می‌کند تا تصمیم بگیرند که چگونه باید درمان شوید.

وب‌گاه تحقیقات سرطان بریتانیا اطلاعات بیش‌تری در مورد مرحله‌بندی و درجه‌بندی سرطان دهان دارد.


آخرین ویرایش این صفحه: ۲۰ مرداد ۱۳۹۵

تاریخ ویرایش بعدی: ۱۹ مرداد ۱۳۹۸

 

صفحهٔ بعد: سرطان دهان: درمان

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.