شکر: نقش دندان‌پزشکان و دیگر حرفه‌های سلامت دهان

0
53

پیوند به مطلب اصلی: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/cdoe.12353

ترجمه: سارا مرادی و وحید رواقی


علی‌رغم کاهش پوسیدگی دندانی در کشورهای ثروتمند این بیماری همچنان یک مشکل فراگیر است. همچنین در کشورهای با درآمد کم و متوسط، پوسیدگی دندان به طور چشم‌گیری افزایش یافته است. محدود کردن میزان شکر موجود در رژیم غذایی پایه و اساس پیشگیری است.  برای حل کردن این مشکل جهانی در زمینه سلامت، لازم است کشورها با انجام مداخلات جامعه‌محور کاهش مصرف شکر را مورد هدف گیری کنند. هم‌چنین ضروری است دندانپزشکان و سایر حرفه‌های سلامت دهان به شواهد علمی جهت بیان اهمیت کاهش مصرف قندهای آزاد به منظور مراقبت از دندان‌ها دسترسی داشته باشند.

دستورالعمل سازمان بهداشت جهانی درباره‌ی مصرف شکر در بزرگ‌سالان و کودکان که در مارس ۲۰۱۵ منتشر شد، تاکید می‌کند که مصرف قندهای آزاد باید هم در کودکان و هم در بزرگ‌سالان کاهش یابد به گونه ای که میزان دریافت قندهای آزاد نباید بیشتر از ۱۰ درصد کل انرژی دریافتی بدن باشد. سازمان جهانی بهداشت هم‌چنین برای مراقبت از سلامت دهان و دندان در طول زندگی، کاهش بیشتر دریافت قندهای آزاد تا ۵ درصد میزان انرژی روزانه به صورت مشروط در دستور کار قرار داده است.

طبقه‌بندی قندهای آزاد

قندهای آزاد شامل تمام مونوساکاریدها و دی‌ساکاریدهای افزوده شده به مواد غذایی توسط تولیدکنندگان، یا مصرف کنندگان، قند طبیعی موجود در عسل، شیره‌ها، آب‌میوه‌ها و آب‌میوه‌های صنعتی (پاکتی) است. عبارت «قندهای آزاد» شامل قندهایی که به صورت طبیعی در شیر یا فرآورده‌های لبنی یافت می‌شود نیست. هم‌چنین این عبارت، قند طبیعی موجود در میوه‌های کامل، سبزیجات و غلات را در بر نمی‌گیرد (تصویر شماره یک)

 اقداماتی برای کاهش مصرف شکر

برای کاهش مصرف قندهای آزاد و پیروی از توصیه‌های سازمان جهانی بهداشت نیاز است سیاست‌های بالادستی و پایین دستی به کار برده شوند برخی از این سیاست‌ها در زیر آمده است:

– تنظیم سیاست‌های کشاورزی به منظور تولید کمتر شکر و تولید بیشتر غلات پایدار

 – کاهش مصرف شکر در سطح ملی از طریق تغییر فرمول مواد غذایی

– کاهش فروش شکر از طریق اعمال مالیات بر مواد غذایی پر شکر

– کنترل تبلیغات مواد غذایی و اعمال نظارت سخت‌گیرانه بر فروش محصولات غنی  از شکر

 علاوه بر این‌ها، آموزش متخصصان بخش سلامت و درمان و هم‌چنین کسانی که در تولید و تهیه غذا نقش دارند ضروری است. شهروندان نیز باید با دریافت اطلاعات مناسب درباره‌ی شکر و سلامت مورد حمایت قرار گیرند.

برای کاهش موفق مصرف قندهای آزاد در سطح کلان و نیز در سطح فردی، اقدامات قابل توجهی مورد نیاز است. موفقیت از طریق رویکردهایی که صرفا بر تغییر رفتارهای فردی یا اطلاع رسانی در زمینه تغذیه‌ صحیح به افراد تکیه می‌کنند به دست نمی‌آید. رویکرد بالادستی برای برخورد با شکر و دسترسی به آن مورد نیاز است. با این وجود، نقش دندانپزشکان و سایر حرفه‌های سلامت دهان در آموزش بیماران درباره‌ی رژیم غذایی‌ بخشی از طیف گسترده‌ی اقدامات لازم برای کاهش مصرف قندهای آزاد است.

نقش دندان‌پزشکان و دیگر حرفه‌های سلامت دهان برای مقابله با شکر

آموزش تغذیه به دندان‌پزشکان و دیگر حرفه‌های سلامت دهان

ضروری است تمام درمانگران بخش سلامت و بهداشت (از جمله دندانپزشکان و درمانگران سلامت دهان) در زمینه تغذیه آموزش داده شوند. طراحان برنامه‌ی آموزشی دندان‌پزشکی باید اهمیت تغذیه در برنامه‌ی آموزشی را مورد توجه قرار دهند. برنامه آموزش دندانپزشکی باید موارد زیر را در برگیرد: تاثیر قندهای موجود در رژیم غذایی بر سلامت عمومی و سلامت دهان، اطلاعاتی درباره‌ راهنماهای سلامت (از جمله سلامت دهان و دندان)، آشنایی با برچسب های روی مواد غذایی، هم چنین دانش پایه درباره‌ی نظریات تغییر رفتار به منظور اصلاح  تغذیه در افراد دریافت کننده خدمات دندانپزشکی. بهبود آموزش دندانپزشکان و سایر حرفه‌های سلامت دهان در حیطه‌ی رژیم غذایی ضروری است تا همه‌ی این افراد مهارت و استقلال لازم را به‌ دست آورند و بتوانند در زمینه تغذیه‌‌ سالم‌ و کاهش مصرف قندهای آزاد مشاوره دهند.

آموزش تغذیه به بیماران دندان‌پزشکی

دندانپزشکان و دیگر حرفه‌های سلامت دهان باید به بیماران خود و والدین آن‌ها در مورد تغذیه‌ اطلاع رسانیی کنند. این اطلاعات نباید با توصیه های دیگر حرفه های سلامت تناقض داشته باشد. راهنمایی در مورد تغذیه باید بخشی از درمان دندانپزشکی برای تمام بیماران باشد. اگرچه هدف اولیه در مراقبت از سلامت دهان و دندان کاهش مصرف قندهای آزاد خواهد بود؛ اما این هدف به موازات سایر سفارش‌های تغذیه‌ای برای پیشگیری از بیماری‌های غیر واگیر به دست می‌آید. در رژیم غذایی مذکور باید میزان قندهای آزاد، چربی اشباع شده و نمک تا حد امکان اندک باشد. در عوض این رژیم غذایی باید شامل موارد زیر باشد: میوه‌های تازه، سبزیجات، آجیل و غلات سبوس دار با مقادیر مناسب از حبوبات، ماهی، مرغ، گوشت بدون چربی و مقدار زیادی نوشیدنی‌های سالم نظیر آب و شیر.

توصیه‌های تغذیه‌ای باید مطابق با نیازهای بیمار باشد. تکنیک‌های مناسب تغییر رفتار از جمله بررسی رفتارهای بیمار، تعیین هدف، برنامه‌ریزی تغییرات و ارزیابی دستاوردها باید در نظر گرفته شود. باید به افرادی که اضافه وزن دارند یا در معرض ابتلا به اضافه وزن و چاقی هستند توصیه‌ شود بر کاهش شکر دریافتی و کاهش انرژی تمرکز کنند. این امر با حذف قندهای آزاد در رژیم غذایی به دست می آید. هم‌چنین لازم است کاهش مصرف چربی، به ویژه چربی‌های اشباع شده و نمک مورد تاکید قرار گیرد.

افراد دارای وزن مناسب نیز باید مصرف شکر را کاهش دهند، اما برای حفظ سطح انرژی ضروری است اطمینان حاصل شود این شکر با انرژی حاصل از چربی و غذاهای پر از نمک (مانند سیب‌زمینی سرخ شده) جایگزین نمی‌شوند. در حالت ایده‌آل، کسری انرژی حاصل از کاهش مصرف شکر باید با انرژی حاصل از مواد غذایی سرشار از نشاسته (نان، غلات، برنج و پاستا)، غلات سبوس دار و میوه‌های تازه و سبزیجات جایگزین شود. سازمان جهانی بهداشت هم‌اکنون در حال بررسی توصیه‌ها درباره‌ی مصرف کربوهیدرات‌ها است و راهنمای مرتبط با آن به زودی ارائه می‌شود. افرادی که سوء تغذیه دارند یا علائمی از سوء تغذیه را نشان می‌دهند باید جهت دریافت توصیه‌های تخصصی به پزشک یا متخصص تغذیه ارجاع داده شوند.

اهمیت کاهش مصرف شکر باید به بیماران توضیح داده شود. این توضیحات باید بر فواید کاهش مصرف قند در جلوگیری از افزایش وزن و هم چنین نقش آن در سلامت دهان و دندان تاکید کند. بیماران یا مراقبان آن‌ها باید اطلاعاتی درباره‌ی مقدار شکر موجود در غذاها و نوشیدنی‌های متداول دریافت کنند. برای یک بزرگ‌سال که در طول شبانه‌روز به ۲۰۰۰ کیلوکالری نیاز دارد، که حداکثر ۵ تا ۱۰ درصد آن می تواند از شکر تامین شود (۵ درصد برابر است با ۲۵ گرم شکر و ۱۰ درصد آن تقریبا برابر ۵۰ گرم). اگرچه در کودکان این مقدار به صورت قابل ملاحظه‌ای کمتر است؛ برای یک  کودک ۵ یا ۶ ساله، متوسط کل انرژی مورد نیاز ۱۵۷۳ کیلوکالری در شبانه روز است. بنابراین ۵ درصد انرژی کل تقریبا برابر است با مصرف ۲۰ گرم شکر، و ۱۰ درصد آن تقریبا برابر است با ۴۰ گرم. جدول زیر محتوی قندهای آزاد موجود در برخی غذاها و نوشیدنی‌های متداول را نشان می‌دهد. در نهایت اینکه، افزایش آگاهی بیماران درباره میزان مجاز مصرف شکر و این‌که این میزان مجاز در هر خوراکی تا چه اندازه است باید بخشی از درمان دندانپزشکی بیمار باشد.

شکل یک: طبقه بندی انواع قندها

جدول یک:   متوسط محتوی شکر موجود در مواد غذایی معمول

ماده غذاییاندازه‌ی متوسط هر وعدهمتوسط قند آزاد در هر وعده
شکریک قاشق چایخوری سر پر گرم۵یک حبه قند گرم۴ ۵ گرم ۴ گرم۴
عسلیک قاشق چایخوری سر پر ۱۳گرم
نوشابه معمولییک وعده کوچک ml۴۷۰۴۹ گرم
شیرکاکائویک لیوان ml۳۰۰ ۳۲ گرم
آب پرتقالیک پاکت ml۲۰۰ ۲۰ گرم
شیر غلیظ شدهیک وعده متوسط برای افزودن به قهوه گرم۲۵ ۱۵ گرم
بیسکوئیتیک عدد گرم۱۴۵ گرم
پیراشکی حلقه‌ای ساده ۱۱ گرم
بستنییک وعده متوسط   ۱۵ گرم
ماست میوه‌اییک کاسه کوچک  ۱۳ گرم
سس سالادقاشق سوپ‌خوری۱۶ گرم
سس قرمز (گوجه فرنگی)یک بسته گرم۲۰ ۵ گرم

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.